موضوع

کشت بافت گیاهی

IMG_20190819_232239_314

در چند دهه اخیر با پیشرفت علم، بالاخص علم بیوتکنولوژی که در سی سال اخیر در جهان ظهور نمود. از میکروارگانیسم ها مفید در زندگی بشر استفاده گردید. یکی دیگر از دستاوردهای این علم نوظهور کشت بافت است که در اینجا درمورد کشت بافت گیاهی صحبت خواهیم کرد. باید توجه داشت بیوتکنولوژی در ایران به زیست فناوری شهرت دارد و ترکیب دو کلمه زیست به معنا بیو یعنی زنده و استفاده از موجودات زنده و فناوری به معنای تکنولوژی است.به طور کلی کشت بافت گیاهان در شرایط آزمایشگاهی صورت می‌گیرد. گیاهان برعکس سایر موجودات قادر خواهند بود تمام پیکره خود را از یک جز به وجود آورند، برای مثال اگر شما یک ریزنمونه برگ یا ساقه داشته باشید در محیط رشد گیاهی بعد از چندین مرحله قادر خواهید بود یک گیاه کامل با تمامی اجزا از جمله ریشه، ساقه و برگ را که اساس و پایه یک گیاه است و جزو پیکره آن محسوب می‌شود را مشاهده کنید. حال ممکن است سؤال پیش بیاید که این محیط کشت که گیاه در آن رشد خواهد کرد چیست و شامل چه اجزایی می‌باشد که گیاه هر مرحله رشد خود را درآن سپری خواهد کرد. محیط کشت گیاهی در واقع شامل تمامی اجزایی است که گیاه در طول رشد خود به آن نیاز دارد یعنی تمامی عناصر ماکرو و میکرو، قند (گلوکز) و البته اکسیژن نیز که جزء لاینفک حیات موجودات و گیاهان است، در این محیط وجود خواهد داشت. باید خاطرنشان کرد که این محیط ها در هر مرحله رشد گیاه و رسیدن به مرحله دیگر دستخوش تغییراتی خواهند شد. ما از زمانی که در یک مرحله ریز نمونه خود را استقرار خواهیم داد در این مرحله محیط کشت جدایی نیز برای گیاه درست خواهیم کرد، سپس گیاه توانسته است در محیط جدید سازگار شده و رشد کند بعد از مرحله اول که مرحله استقرار است گیاه وارد مرحله بعدی که افزایش طولی و عرضی را برای گیاه به ارمغان می‌آورد، می‌شود و برای مرحله بعدی باید گیاه را وارد مرحله پرآوری نمود تا گیاه بتواند دارای شاخ و برگ های تازه شود و رشد آن  سرعت بیشتری گرفته و برای محیط بیرون مهیاتر شود و اما در مرحله آخر نیز گیاه ما به توجه به محیط خاصی که برای آن تدارک خواهیم داد وارد مرحله ریشه زایی می‌‌شود حال این گیاه کوچک بعد از گذراندن مراحل فوق قادر خواهد بود وارد محیط بیرون از شیشه شود، البته چون مانند کودکی است که هنوز نیاز به مراقبت دارد باید ما شرایط را برایش حفظ کنیم و اینجاست که ما سه مرحله سازگاری را خواهیم داشت که هر مرحله به فراخور مرحله رشدی گیاه و مقاومت آن دارای دمای بالاتر و رطوبت حداکثری است در نهایت گیاه وارد گلخانه خواهد شد و یک دوره تلاش ما برای به ثمر رساندن گیاه به نتیجه خواهد رسید. البته در این راه مشکلات و موانع بسیاری وجود خواهد داشت زیرا کشت بافت یک کار بسیار دقیق و حساس است و باید در محیط عاری از میکروارگانیسم و با ایمنی کافی صورت گیرد گاهی موارد نیز محیط کشت ما مورد هجوم قارچ ها و باکتری ها قرار خواهد گرفت که در این صورت باید محیط کشت همراه با گیاه را معدوم کرد زیرا اولاً به بقیه کشت ها سرایت کرده و ثانیاً هدف ما از کشت بافت داشتن گیاهانی عاری از میکروارگانیسم می‌باشد. حال ممکن است پیش خود فکر کنید هدف ما از این همه تلاش در کشت گیاهان درون محیط های شیشه ای داخل آزمایشگاه چیست؟ چرا این همه کوشش می‌کنیم و سختی ها را به جان می‌خریم و در قبال آن چه چیزی عاید ما خواهد شد؟!

_ حفظ گیاهان کمیاب

_ تولید گیاهانی عاری از میکروارگایسم ها (قارچ، باکتری و ویروس)

_ تولید گیاهانی که از لحاظ فنوتیپی و ژنوتیپی یکدست و شبیه به پایه مادری

_ استفاده از کشت بافت در مهندسی ژنتیک

گیاهان زینتی کمیابی هستند که با استفاده از این روش تکثیر می‌شوند و  برخی از این گیاهانی که به عنوان پایه رویشی درختان میوه کشت شده‌اند. البته در آینده راجب این پایه ها و مزایای استفاده از آنها نسبت به پایه های بذری بحث خواهد شد.

ارسال نظر

شاید از کد اچ تی ام ال HTML استفاده نماید : <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>