ویژه های جهان وطنی

سعدی هندوستان، امیرخسرو دهلوی

«امیرخسرو دهلوی» بزرگترین شاعر ایرانی مقیم هندوستان است که پدر امیرخسرو دهلوی که «سیف الدین محمود» نام داشت ، در ماجرای حمله مغول به ایران ، از بلخ به هندوستان گریخت.

 

«امیر خسرودهلوی» ، در سال ۶۵۱ ه.ق در دهلی دیده به جهان گشود. وی که به دلیل داشتن مرتبه بالا در شعر و ادب و همچنین نزدیک بودن سبک او به سبک سعدی شیرازی ، به «سعدی هندوستان» مشهور است ، از سخن سرایان و شاعران بزرگ زبان فارسی به شمار می رود. وی از شاعران بزرگ ایران ، بویژه از سعدی و سنایی و خاقانی و نظامی پیروی می کرد. به همین دلیل خود وی به پیروی از سعدی شیرازی اشاره کرده است و در این باره می گوید: جلد سخنم دارد شیرازه شیرازی

امیرخسرو دهلوی که پدرش نیز اهل فضل و ادب بود ، از دوره کودکی به شعر و ادب علاقه پیدا کرد و ذوق و استعداد خود را در این راه نشان داد. امیرخسرو دهلوی بیش از هفت سال نداشت که پدرش را از دست داد و تحت تربیت دایی اش قرار گرفت . وی که علاقه زیادی به مطالعه اشعار و احوال بزرگان شعر و ادب داشت ، پس از مطالعه و پژوهش گسترده ، در ادب فارسی تبحر کامل پیدا کرد.

گرچه امیر خسرو دهلوی با درباریان و سلاطین و فرمانروایان ارتباط نزدیک داشت و از امور دنیایی نیز بهره مند بود ولی از امور معنوی غفلت نداشت و با عارفان رابطه برقرار کرد و دل به امور معنوی و عرفانی سپرد. امیرخسرو دهلوی در شعر و ادب لحن ویژه داشت و شیوه ادبی و شعری او بتدریج سبب پیدایش سبک ویژه هندی شد.

برآمد ماه عید از اوج گردون

طرب چون ماه نو شد هر دم افزون

بر اوج آسمان نونی ست یا عین

که بیرون آمده ست از کلک بی چون

به گردش چیست چندین نقطه زانجم؟

اگر یک نقطه باشد بر سر نون

ببین اندر رکوع آن پاره نور

هلاکش گوی خواهی خواه ذوالنون

شفق بین و سیاهی شب عید

تو پنداری که این مشک است، آن خون

وی علاوه بر این که در ادب فارسی تسلط داشت ، در زبان عربی ، ترکی ، سنسکریت و برخی زبانهای بومی هند نیز استاد بود. امیرخسرو دهلوی در این زبانها نیز آثاری پدید آورد که در طول زمان از میان رفت . امیرخسرو دهلوی نه تنها در عرفان و ادب مرتبه بالایی داشت بلکه در عرصه موسیقی نیز از استادان برجسته زمان خود محسوب می شد.

وی در عرصه موسیقی هندی و ایرانی ، آهنگهایی ساخت که مورد توجه واقع شد. نام تعدادی از آثار امیرخسرو دهلوی عبارت است از: تحفه الصغیر ، وسطالحیات ، عزه الکمال ، مطلع الانوار ، شیرین و خسرو ، مجنون و لیلی ، آیینه اسکندری ، هشت بهشت ، قرآن السعدین ، نه سپهر ، مفتاح الفتوح ، منظومه خضر خان و دوارانی ، خزائی الفتوح ، رسائل الاعجاز و….

 

نمایش بیشتر

سید محسن مدنی بجستانی

مهندس برق قدرت - فوق لیسانس علوم سیاسی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا